با آمپول لاغری چقدر می‌توان وزن کم کرد؟

معمولا آمپول های لاغری آگونیست گیرنده GLP-1 در بیشتر مصرف‌کنندگان، طی 1 تا 2 ماه نخست مصرف،  باعث کاهش وزن قابل‌مشاهده می‌شوند و با ادامه درمان، این کاهش وزن به‌تدریج افزایش می‌یابد. بیشترین اثر درمانی این داروها معمولا طی ۶ تا ۱۲ ماه مصرف مداوم مشاهده می‌شود. مطالعات بالینی نشان داده‌اند که مصرف این داروها در کنار رژیم غذایی مناسب، فعالیت بدنی منظم و اصلاح سبک زندگی می‌تواند به کاهش وزن قابل‌توجهی منجر شود. با این حال، میزان پاسخ به درمان در افراد مختلف یکسان نیست و عواملی مانند نوع دارو، دوز مصرفی، پایبندی به درمان، سبک زندگی و ویژگی‌های فردی می‌توانند بر میزان کاهش وزن تاثیر بگذارند. در ادامه، مهم‌ترین عوامل موثر بر اثربخشی آمپول‌های لاغری را بررسی می‌کنیم.

آمپول های لاغری به طور متوسط چند درصد وزن بدن را کاهش می‌دهند؟

نتایج پژوهش‌های انجام‌شده درباره اثربخشی داروهای GLP-1 در کاهش وزن بسیار امیدوارکننده هستند؛ این پژوهش‌ها نشان داده‌اند که داروهای GLP-1 مانند سماگلوتاید و تیرزپاتاید می‌توانند در کنار رژیم غذایی و فعالیت بدنی، به کاهش وزن قابل‌توجهی منجر شوند. البته میزان کاهش وزن در افراد مختلف یکسان نیست و به عواملی مانند نوع دارو، دوز مصرفی، مدت درمان، پایبندی به اصلاح سبک زندگی و ویژگی‌های فردی بستگی دارد.

در یکی از مطالعات بالینی، افرادی که سماگلوتاید دریافت کرده بودند، پس از ۶۸ هفته به ‌طور میانگین ۱۵.۸ درصد از وزن اولیه خود را از دست دادند. همچنین در مطالعه دیگری که روی افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ انجام شد، مصرف‌کنندگان تیرزپاتاید پس از ۷۸ هفته به ‌طور میانگین ۱۷.۸ درصد از وزن اولیه خود را کاهش دادند، در حالی که این میزان در گروه دریافت‌کننده سماگلوتاید ۱۲.۴ درصد بود.

بر اساس نتایج مطالعات موجود، تیرزپاتاید در برخی افراد کاهش وزن بیشتری نسبت به سماگلوتاید به دنبال داشته است. این تفاوت احتمالا به دلیل مکانیسم اثر دوگانه تیرزپاتاید و فعال‌سازی هم‌زمان گیرنده‌های GIP و GLP-1 است. با این حال، انتخاب داروی مناسب باید بر اساس شرایط هر فرد و نظر پزشک انجام شود.

کاهش وزن در ماه اول چگونه است؟

شروع درمان با آگونیست‌های گیرنده پپتید شبه گلوکاگون-1 (GLP-1) گام مهمی برای سلامت شما است. در طول 30 روز اول درمان، بدن شما وارد یک دوره تغییر قابل‌توجه می‌شود؛ در این دوره، دارو شروع به تقلید از هورمون‌های طبیعی می‌کند که گرسنگی و قند خون را تنظیم می‌کنند.

اگرچه ماه اول عمدتا مرحله اولیه درمان است تا بدن شما با دارو سازگار شود، اما ممکن است حتی در این مدت کوتاه هم متوجه تغییراتی در اشتها و عملکرد دستگاه گوارش خود شوید. ماه اول معمولا بر تنظیم تدریجی دوز دارو متمرکز است؛ به این معنا که معمولا پزشک معالج درمان را با کمترین دوز آغاز می‌کند تا عوارض جانبی به حداقل برسد. مهمترین تغییراتی که ممکن است در ماه اول کاهش وزن با این داروها تجربه کنید، به شرح جدول زیر است:

پاسخ افراد به داروهای GLP-1 متفاوت است. برخی افراد ممکن است در ماه اول، تغییر محسوسی در وزن و اشتهای خود مشاهده نکنند.

بیشترین کاهش وزن در چه بازه زمانی اتفاق می‌افتد؟

کاهش وزن با داروهای GLP-1 معمولا به ‌صورت تدریجی رخ می‌دهد. بسیاری از افراد طی ۸ تا ۱۲ هفته نخست متوجه شروع کاهش وزن می‌شوند، اما بیشترین میزان کاهش وزن معمولا از ماه سوم آغاز شده و تا حدود یک سال یا بیشتر با ادامه درمان و رعایت رژیم غذایی و فعالیت بدنی ادامه می‌یابد.

نتایج مطالعات بالینی نشان داده‌اند که مصرف سماگلوتاید ۲.۴ میلی‌گرم می‌تواند طی حدود ۶۸ هفته به کاهش میانگین ۱۵ درصد از وزن اولیه بدن منجر شود. همچنین در مطالعات مربوط به تیرزپاتاید، کاهش وزن میانگین تا حدود ۲۰ درصد طی ۷۲ هفته گزارش شده است. با این حال، میزان کاهش وزن در افراد مختلف یکسان نیست و در شرایط واقعی ممکن است کمتر از نتایج مشاهده‌شده در مطالعات بالینی باشد.

چه عواملی روی میزان کاهش وزن تاثیر می‌گذارند؟

واکنش بدن هر فرد به آمپول های لاغری از دسته GLP-1 متفاوت است. عواملی که ممکن است بر اثربخشی این داروها تاثیر بگذارند، عبارتند از:

• رژیم غذایی
• ورزش
• سوخت و ساز بدن
• چرخه قاعدگی
• خواب
• میزان استرس

عامل مهم دیگری که بر اثربخشی آمپول های لاغری تاثیر می‌گذارد، دوز دارو است. درمان معمولا با دوز پایین آغاز می‌شود تا بدن فرصت سازگاری با دارو را داشته باشد و احتمال بروز عوارض جانبی کاهش یابد. به همین دلیل، ممکن است در هفته‌های ابتدایی تغییر قابل‌توجهی در وزن خود مشاهده نکنید.

پزشک در صورت نیاز، دوز دارو را به ‌تدریج افزایش می‌دهد تا به دوز موثر برسید. این فرایند ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد؛ بنابراین، داشتن انتظارات واقع‌بینانه و ادامه درمان مطابق دستور پزشک، نقش مهمی در دستیابی به بهترین نتیجه دارد.

چرا بعضی افراد نتیجه بهتری از دیگران می‌گیرند؟

پاسخ افراد به داروهای GLP-1 یکسان نیست و همه افراد به یک اندازه از این داروها نتیجه نمی‌گیرند. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که حدود 10 درصد از افراد دارای تفاوت‌های ژنتیکی هستند که می‌تواند دلیل این موضوع را نشان دهد. البته عوامل دیگری نیز می‌توانند در اثربخشی این داروها نقش داشته باشند که از جمله آنها می‌توان به بیماری‌های زمینه‌ای، عدم اصلاح سبک زندگی و عدم مصرف دارو به نحو صحیح و طبق دستور پزشک اشاره کرد.

در واقع بسیاری از بیماران به خاطر مشکلاتی مانند عدم دریافت دوز مناسب دارو، قطع زودهنگام درمان به دلیل عوارض گوارشی، در نظر نگرفتن مدت زمان کافی برای درمان یا سایر عوامل موثر بر وزن مانند مقاومت شدید به انسولین، اختلال خواب، سارکوپنی یا افزایش وزن ناشی از عارضه سایر داروهای مصرفی نتیجه مورد نظر را از داروهای GLP-1 نمی‌گیرند. برطرف کردن این عوامل، در بسیاری از موارد اثربخشی را بهبود می‌بخشد.

اگر وزن کاهش پیدا نکند، علت چیست؟

موفقیت در درمان با آمپول‌های لاغری از دسته GLP-1 به معنای کاهش بیش از 5 درصد از وزن پس از سه ماه از درمان است. در حالت ایده‌آل ممکن است حداقل 10 تا 15 درصد کاهش وزن حاصل شود که می‌تواند به بهبود قابل‌توجه‌ سلامت متابولیک منجر شود. با این حال، برخی افراد ممکن است به آمپول‌های لاغری پاسخ ندهند که دلایل شایع آن شامل موارد زیر می‌شود.

عدم اصلاح سبک زندگی: برای اینکه بیماران نتیجه بهتری از داروهای GLP-1 بگیرند، باید اصول مهم زیر را رعایت کنند:

• پیروی از رژیم غذایی با محوریت غذاهای گیاهی و پروتئینی
• فعالیت بدنی منظم
• مدیریت استرس
• داشتن خواب باکیفیت

عدم رعایت این نکات ممکن است اثربخشی داروهای لاغری GLP-1 را کاهش دهد.

• عدم مصرف دارو طبق نظر پزشک: مصرف منظم دارو طبق دوز تجویزی پزشک، در موفقیت درمان نقش دارد. آگونیست‌های GLP-1 معمولا باید به مدت طولانی مصرف شوند تا مزایای خود را نشان دهند. قطع زودهنگام دارو یا عدم پایبندی به برنامه درمانی می‌تواند باعث عدم تحقق اهداف درمانی شود.
• سایر مشکلات پزشکی: بعضی بیماری‌های زمینه‌ای مانند کم‌کاری تیروئید، بی‌خوابی مزمن و… می‌توانند در روند کاهش وزن اختلال ایجاد کنند و باید پیش از شروع مصرف داروهای کاهش وزن درمان شوند.
• مقاومت به انسولین: برخی مطالعات نشان داده‌اند که افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ معمولا نسبت به افراد دیگر، کاهش وزن کمتری با داروهای GLP-1  تجربه می‌کنند. این موضوع احتمالا به دلیل وجود اختلالات متابولیک، مقاومت به انسولین و تغییرات هورمونی مرتبط با دیابت است که روند کاهش وزن را دشوارتر می‌کنند. با این حال، این داروها همچنان می‌توانند به بهبود کنترل قند خون و کاهش وزن در این افراد کمک کنند. در برخی بیماران، برای دستیابی به بهترین نتیجه، ممکن است تنظیم تدریجی دوز دارو یا طولانی‌تر شدن مدت درمان ضروری باشد.
• مصرف همزمان داروهای دیگر: بعضی داروها می‌توانند روند کاهش وزن را کندتر کنند. برای مثال، برخی داروهای اعصاب مثل بعضی داروهای آرام‌بخش یا داروهای ضدافسردگی، کورتون‌ها و … ممکن است با افزایش وزن یا دشوارتر کردن کاهش وزن، اثربخشی درمان با داروهای GLP-1  را تحت تاثیر قرار دهند و باعث شوند نتیجه مورد انتظار مشاهده نشود.

رژیم غذایی و ورزش چقدر روی نتیجه درمان اثر دارند؟

مانند هر برنامه کاهش وزن دیگری، ایجاد تغییراتی در سبک زندگی برای مدیریت بلند مدت وزن ضروری است. متخصصان معتقدند تغییر رژیم غذایی و افزایش فعالیت بدنی روزانه در کنار مصرف داروهای GLP-1 راهکاری ایده‌آل است که می‌تواند به کاهش وزن بیشتر، بهبود سلامت عمومی و کاهش خطر بازگشت وزن پس از قطع مصرف دارو منجر شود.

• پیروی از رژیم غذایی سالم: با پیروی از یک برنامه غذایی سالم و نوشیدن آب کافی عوارض جانبی شایع اولیه مانند تهوع، سردرد و خستگی که در شروع مصرف این داروها تجربه می‌شوند، قابل‌پیشگیری هستند یا به حداقل می‌رسند.
• فعالیت بدنی منظم: انجام ورزش‌های هوازی مانند پیاده‌روی تند، دویدن یا دوچرخه‌سواری می‌تواند روند کالری‌سوزی را تسریع کرده و سلامت قلب و عروق را بهبود بخشد. تمرینات قدرتی نیز به حفظ و افزایش توده عضلانی کمک می‌کنند و باعث افزایش سوخت و ساز بدن شده و در بلند مدت موفقیت در کاهش وزن را بهبود می‌بخشد.

آیا بعد از رسیدن به وزن ایده‌آل کاهش وزن متوقف می‌شود؟

معمولا بسته به نوع دارویی که مصرف می‌کنید، روند کاهش وزن پس از حدود ۶ تا ۱۲ ماه کند می‌شود یا به مرحله توقف می‌رسد. رسیدن به مرحله توقف کاهش وزن به این معنا نیست که داروی شما دیگر اثر نمی‌کند، بلکه معمولا نشان می‌دهد بدن شما با کالری دریافتی کمتر سازگار شده یا دارو به حداکثر اثربخشی خود رسیده است.

اگر متوجه شدید روند کاهش وزن شما متوقف شده است اما همچنان به وزن دلخواه دست نیافته‌اید، خودسرانه مصرف دارو را قطع نکنید. در چنین مواردی ممکن است پزشک معالج دوز درمانی شما را مجدد افزایش دهد. همچنین ممکن است اصلاح رژیم غذایی یا تمرینات مقاومتی برای افزایش متابولیسم به شما توصیه کند.

هنگام شروع درمان با داروهای GLP-1، پزشک معمولا کمترین دوز ممکن را برای شما تجویز می‌کند تا بدن به تدریج به دارو عادت کند و خطر بروز عوارض جانبی شایع در ابتدای درمان کاهش یابد. همراه با سازگار شدن بدن، پزشک دو مورد را بررسی می‌کند:

• اینکه تا چه اندازه عوارض جانبی دارو را تحمل می‌کنید؛
• اینکه آیا به اهداف درمانی مانند وزن ایده‌آل دست یافته‌اید یا خیر.

بعد از دستیابی به اهداف درمانی، پزشک ممکن است دوز نگهدارنده را پیشنهاد دهد تا نتایج به دست‌آمده حفظ شوند.

چگونه بیشترین نتیجه را از درمان بگیریم؟

اصلاح سبک زندگی تاثیر زیادی بر اثربخشی داروهای GLP-1 در کاهش وزن دارد. متخصصان بر این باورند که عادت‌های سالم زیر می‌توانند به تسریع کاهش وزن و همچنین حفظ نتایج در بلند مدت کمک کنند.

به طور منظم ورزش کنید

یکی از نگرانی‌های مهم در کاهش وزن با آمپول های لاغری، از دست رفتن توده عضلانی در کنار کاهش چربی بدن است. اگرچه هدف اصلی این داروها کاهش چربی است، اما بخشی از وزن ازدست‌رفته ممکن است از توده عضلانی باشد. به همین دلیل، انجام فعالیت بدنی منظم، به‌ویژه تمرینات مقاومتی (قدرتی)، همراه با دریافت کافی پروتئین، نقش مهمی در حفظ توده عضلانی طی فرایند کاهش وزن دارد.

حفظ توده عضلانی نه‌تنها به حفظ قدرت و عملکرد بدن کمک می‌کند، بلکه برای حفظ متابولیسم، بهبود حساسیت به انسولین و سلامت قلب و عروق نیز اهمیت دارد. از سوی دیگر، کاهش بیش از حد توده عضلانی می‌تواند مصرف انرژی بدن را کاهش دهد و پس از کاهش یا قطع دارو، احتمال بازگشت وزن را افزایش دهد. به همین دلیل، پزشکان توصیه می‌کنند مصرف آمپول‌های لاغری همواره با فعالیت بدنی منظم و رژیم غذایی حاوی پروتئین همراه باشد.

خواب را در اولویت قرار دهید

خواب باکیفیت شاید اولین موضوعی نباشد که هنگام صحبت درباره کاهش وزن به ذهن برسد، اما خواب می‌تواند نقشی مهمتر از آنچه تصور می‌کنید داشته باشد. احساس خستگی و کلافگی بر توانایی ما برای انتخاب‌های سالم تاثیر می‌گذارند و از نظر جسمی نیز توانایی شما برای کاهش وزن را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

وقتی فردی خواب خوبی ندارد، یعنی برای به خواب رفتن، تداوم خواب یا بیدار شدن مشکل دارد، هورمون استرس یعنی کورتیزول در بدن او افزایش می‌یابد. سطح کورتیزول بالا نحوه سوخت و ساز غذا را تغییر می‌دهد و تعادل هورمونی را مختل می‌کند.

تحقیقات نشان می‌دهند خواب کافی برای حفظ وزن سالم، ضروری است. مطالعه‌ای نشان داده که میزان خواب کمتر از 6 ساعت در شب با شاخص توده بدنی بالا (BMI) ارتباط دارد. همین مطالعه، کم‌خوابی را به عنوان عامل خطر افزایش وزن و چاقی معرفی کرده است.

رژیم غذایی سالم داشته باشید

اگرچه داروهای تیرزکتو® و سماکتو® می‌توانند برای کاهش وزن نتایج چشمگیری به دنبال داشته باشند، اما اهمیت تغذیه مناسب نباید نادیده گرفته شود؛ به خصوص اگر قصد دارید کاهش وزن خود را در بلند مدت حفظ کنید.

داروهای GLP-1 به تنظیم هورمون‌هایی کمک می‌کنند که به مغز پیام گرسنگی ارسال می‌کنند و باعث افزایش احساس سیری می‌شوند؛ در نتیجه شما به صورت روزانه غذای کمتری می‌خورید.

رژیم غذایی متعادل شامل فیبر، سبزیجات، غلات کامل و مواد غذایی حاوی امگا 3 و پروتئین می‌شود. مصرف پروتئین کافی برای جلوگیری از بازگشت وزن و از دست دادن حجم عضلانی اهمیت دارد.

استرس خود را مدیریت کنید

استرس نیز بر کاهش وزن تاثیر دارد. درست مانند کمبود خواب، استرس نیز باعث افزایش سطح کورتیزول می‌شود؛ این هورمون بر متابولیسم بدن اثر می‌گذارد، باعث مقاومت به انسولین می‌شود و تعادل هورمونی را مختل می‌کند. برای مدیریت استرس، راهکارهایی مانند تنفس عمیق و مدیتیشن می‌توانند کمک‌کننده باشند.

در واقع متخصصان معتقدند مهمترین فاکتورها برای افزایش اثربخشی داروهای GLP-1 در کاهش وزن انجام ورزش منظم، کاهش استرس و تمرکز بر تغذیه مناسب است.

چه انتظاری از کاهش وزن با آمپول لاغری واقع‌بینانه است؟

میزان کاهش وزن با آمپول‌های لاغری در همه افراد یکسان نیست و به عواملی مانند نوع دارو، شرایط جسمی و سبک زندگی فرد بستگی دارد. مطالعات نشان می‌دهند بیشتر افراد مبتلا به چاقی پس از حدود یک سال مصرف داروهای GLP-1 به طور میانگین 15 تا 25 درصد از وزن خود را از دست می‌دهند.

البته کاهش وزن به تدریج و طی چند ماه اتفاق می‌افتد و نباید انتظار نتایج سریع و یکسان در همه افراد را داشت. شرایط جسمی افراد با یکدیگر متفاوت است و انتظار کاهش وزن 30 تا 40 درصدی با استفاده از آمپول‌های لاغری GLP-1 انتظار واقع‌بینانه‌ای نیست.

سخن پایانی

آمپول‌های لاغری از دسته GLP-1 می‌توانند به کاهش وزن قابل‌توجه و بهبود سلامت متابولیک کمک کنند، اما اثربخشی آنها به عواملی مانند نوع دارو، دوز مصرفی، شرایط جسمی و پایبندی به سبک زندگی سالم بستگی دارد. به همین دلیل، نباید انتظار نتایج یکسان یا کاهش وزن سریع در همه افراد را داشت. پیگیری منظم وضعیت سلامت، مصرف دارو طبق تجویز پزشک و اصلاح سبک زندگی، بهترین راهکارها برای دستیابی به نتایج پایدار و حفظ کاهش وزن در بلندمدت هستند.

منابع: drugs، healthline، health.clevelandclinic، mayoclinic، clevelandclinic